გრემის მთავარანგელოზთა კომპლექსი

იცოდით, რომ ქართველ მეფეებს უკვე XVII საუკუნეში ჰქონდათ პირადი აბაზანებიც კი? თუ არა, აუცილებლად უნდა მოინახულოთ გრემის მთავარანგელოზთა კომპლექსი.

გრემის მთავარანგელოზთა კომპლექსი ნამდვილად საინტერესო ნიმუშია ქართული რელიგიური არქიტექტურისა. იგი არის XVI საუკუნის შუა პერიოდის მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლი და დაკავშირებულია ქართველი მეფეებისა და დედოფლების სახელებთან, როგორიცაა წმინდა ქეთევან წამებული, მეფე ერეკლე II და მეფე ლევან II. მეფე ლევანი დაკრძალულია სწორედ გრემის მთავარანგელოზთა კომპლექსში.

ეს არის კახეთის სამეფო დედაქალაქის ერთადერთი შემორჩენილი ნაწილი, რომელიც ოდესღაც 50 ჰექტარზე იყო გადაჭიმული და შედგებოდა სამი ძირითადი ნაწილისგან: მთავარანგელოზთა კომპლექსი, მეფის რეზიდენცია და ვაჭართა უბანი. სამწუხაროდ, ამ ორ ნაწილს სრულად მოუღო ბოლო შაჰ-აბას I-ის შემოსევებმა — სპარსმა მმართველმა, რომელიც ისტორიაში ერთ-ერთ უმოწყალო დამპყრობლად არის ცნობილი. მისი შემოსევები იმდენად გამანადგურებელი იყო, რომ ხალხურ გადმოცემებში დღემდე ახსოვთ. კახეთის დედაქალაქი გრემი აღარ აღდგენილა. დღემდე უცნობია, როგორ გადარჩა მთავარანგელოზთა კომპლექსი ან რატომ არ გაანადგურა ის შაჰმა — შესაძლოა ეს შემთხვევითობა იყო ან ადგილობრივთა განსაკუთრებული წინააღმდეგობა.

როგორც საქართველოს ბევრ სხვა ისტორიულ ადგილს, გრემსაც გამოარჩევს მისი მდებარეობისა და არქიტექტურის სილამაზე. იგი მდებარეობს მდინარე ინწობის ნაპირას, ფერდობზე. ეს მდებარეობა, ტაძრის აგებულება და გუმბათის მოლურჯო-მომწვანო კრამიტი მთელ კომპლექსს განსაკუთრებულად თვალწარმტაცს ხდის. არ უნდა დაგვავიწყდეს მთავარი ტაძრის ფრესკებიც — განსაკუთრებით მეფე ლევან II-ის გამოსახულება მთავარანგელოზებთან ერთად.

გრემის კომპლექსი რამდენიმე ნაწილისგან შედგება: მთავარანგელოზთა მთავარი ტაძარი და თავდაცვითი კოშკი, რომელიც დღეს საინტერესო პატარა მუზეუმად არის გადაკეთებული. აქ შეგიძლიათ გაეცნოთ კახეთის სამეფოს ისტორიას და გრემის როლს, როდესაც იგი დედაქალაქი იყო.

კოშკი არა მხოლოდ ისტორიული ექსპოზიციისთვისაა საინტერესო — ის ასევე იდეალურია მათთვის, ვისაც ძველი კოშკები, ვიწრო დერეფნები და ატმოსფერული გარემო იზიდავს. გრემის კოშკს აქვს ორი ძალიან ვიწრო კიბე, რომლებიც ერთმანეთთან აკავშირებდა სართულებს. შუა საუკუნეებში იგი მეფის დაცვისთვის გამოიყენებოდა. დღეს კი ეს ვიწრო კიბეები ადგილობრივი ღამურების საყვარელი ადგილი გახდა. ამიტომ, თუ იქ მოულოდნელად რაიმე გაფრინდება თქვენს გვერდით — არ შეგეშინდეთ, ეს ალბათ ჩვენი „მეგობარია“.

გრემის მთავარანგელოზთა კომპლექსი მდებარეობს კახეთში, ყვარელის გზაზე, თბილისიდან 114 კმ-ში და თელავიდან მხოლოდ 20 კმ-ში. თუ ამ გზით მიდიხართ, ნამდვილად ღირს მისი მონახულება. თელავის გარშემო ბევრი საინტერესო ადგილია — ალავერდის მონასტერი, იყალთოს მონასტერი და აკადემია, ნეკრესის მონასტერი, ასევე ღვინის მარანები და ადგილობრივი ოჯახები, რომლებიც სტუმრებს ტრადიციულ გამოცდილებას სთავაზობენ. თავად თელავი პატარა, მაგრამ ძალიან მომხიბვლელი ქალაქია თავისი ბაზრითა და მეფის სასახლით. ასევე არის დიდი ღვინის ქარხნები, სადაც შეგიძლიათ ღვინის წარმოების სრული პროცესი იხილოთ. კახეთში რთველი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სეზონია — საუკეთესო გამოცდილებაა ადგილობრივ ოჯახში სტუმრობა და რთველში მონაწილეობა.

ჩვენ მზად ვართ თქვენი სურვილების შესასრულებლად. აქ შეგიძლიათ იხილოთ ტურები კახეთში — თუ გსურთ ნამდვილი გამოცდილება, დაგვიკავშირდით.

თუ კახეთში დამოუკიდებლად მოგზაურობას გადაწყვეტთ, თელავის მიმართულებით საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ყოველთვის შეგიძლიათ იპოვოთ დიდუბის ავტოსადგურზე.