ნეკრეის სამონასტრო კომპლექსი

გსმენიათ ოდესმე პირველი მონოთეისტური რელიგიის შესახებ, რომელიც ცეცხლს ღმერთის სინათლედ მიიჩნევდა? ამ რელიგიას ზოროასტრიზმი ეწოდება და იგი დაახლოებით 4 000 წლის წინ წარმოიშვა. ზოროასტრიზმის მთავარი ღმერთი არის აჰურა მაზდა, და ზოგჯერ მას მაზდეიზმადაც მოიხსენიებენ ამ სახელიდან გამომდინარე. კიდევ ერთი გავრცელებული სახელწოდებაა „ცეცხლთაყვანისმცემლობა“. ამ რელიგიას საინტერესო რიტუალები ჰქონდა და დღესაც არსებობს — დაახლოებით 100 000 მიმდევრით, თუმცა ყველაზე ძლიერი იყო აქემენიდურ ირანში.

ეს რელიგია ითვლება მრავალი თანამედროვე რწმენის საფუძვლად. გარდა იმისა, რომ ის პირველი მონოთეისტური რელიგიაა, მან პირველად ჩამოაყალიბა იდეები სიკვდილის შემდეგ განსჯაზე, სიკეთისა და ბოროტების ბრძოლაზე და სხვა. შეიძლება იკითხოთ: „რა კავშირი აქვს ამას ისეთ ქრისტიანულ ქვეყანასთან, როგორიც საქართველოა?“ საქმე იმაშია, რომ საქართველო ყოველთვის ქრისტიანული არ ყოფილა და ჩვენს ქვეყანაში სხვადასხვა რელიგია და რწმენა არსებობდა. ძველი ქართული რელიგიები მრავალღმერთიანობასა და მითოლოგიურ წარმოდგენებს ეფუძნებოდა — მაგალითად, უფლისციხის რელიგიური სისტემა.

სხვადასხვა ქვეყნები პოლიტიკურ მიზნებსაც იყენებდნენ საკუთარი რელიგიების გასავრცელებლად. ერთ-ერთი ასეთი იყო ზოროასტრიზმი, ხოლო საქართველოში მისი გავრცელების მცდელობა ჰქონდა სპარსეთს. ამ გავლენის კვალს საქართველოში ბევრგან ვხედავთ და ერთ-ერთი მათგანია ნეკრესის ცეცხლის ტაძრის ნანგრევები, რომელსაც მისი ფორმის გამო „ნეკრესის დიდი კვადრატი“ ეწოდება.

არქეოლოგების მიხედვით, იგი II საუკუნეში აშენდა როგორც ცეცხლის ტაძარი, ხოლო IV საუკუნეში დაინგრა — სწორედ იმ პერიოდში, როდესაც საქართველოში ქრისტიანობა დამკვიდრდა და დღემდე დომინანტ რელიგიად რჩება. ეს ტაძარი წარმოადგენს ორი რელიგიის დაპირისპირების სიმბოლოს — ძველი იმპერიისა და პატარა ქვეყნის ბრძოლას — და ერთ-ერთ უნიკალურ ისტორიულ ძეგლს.

ამ ადგილის მონახულების კიდევ ერთი მიზეზია მისი სიახლოვე ნეკრესის მონასტრის კომპლექსთან — ერთ-ერთ უძველეს ქრისტიანულ ნაგებობასთან საქართველოში. ეს არის ადგილი, რომელიც ჩაძირულია ლეგენდებში, ტყეში და მთებში. ნეკრესის მდებარეობა მართლაც შთამბეჭდავია — იგი მდებარეობს მთების თავზე და დიდ, ხშირ ტყეში.

აქ მდებარეობს IV საუკუნის ბაზილიკა — ერთ-ერთი უძველესი ქრისტიანული ნაგებობა საქართველოში. გარდა ამისა, აქ არის სამეურნეო და საწყობის დანიშნულების შენობებიც. ეს არის ერთადერთი ტაძარი ქვეყანაში, სადაც გარკვეულ პერიოდებში ცხოველთა მსხვერპლშეწირვის ტრადიცია არსებობდა. ადგილობრივი გადმოცემის მიხედვით, VIII საუკუნეში, როდესაც არაბები ცდილობდნენ ნეკრესის დაპყრობას, მოსახლეობა ტაძარში შეაფარა თავი. მოგვიანებით, მონაზვნებმა გარეული ტახები დაიჭირეს, შესწირეს და მათი სისხლი ტაძრის კედლებს წაუსვეს, რის შემდეგაც შემოსევამ შეწყვიტა მოქმედება და ხალხი გადარჩა. არსებობს ამ ისტორიის სხვადასხვა ვერსიაც, თუმცა ყველა მათგანი ღორებთან ან ტახებთან არის დაკავშირებული.

ნეკრესი ასევე შესანიშნავ ადგილას მდებარეობს. თუ კახეთში, ყვარელის მიმართულებით მიდიხართ, ეს ერთ-ერთი საუკეთესო სანახავი ადგილია. თქვენ შეგიძლიათ მარშრუტები აქ ნახოთ.