მოგზაურობა საქართველოს წმინდა ადგილებში – მომლოცველთა ტური უძველეს სიწმინდეებთან

• თბილისი-მცხეთა-ქუთაისი-თელავი-თბილისი

საქართველო მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ქრისტიანული ქვეყანაა, რომელმაც ქრისტიანობა ოფიციალურად IV საუკუნის დასაწყისში, წმინდა ნინოს ქადაგებით მიიღო. მას შემდეგ ქრისტიანობა საქართველოს იდენტობის, ისტორიის, კულტურის, არქიტექტურისა და ეროვნული ცნობიერების მთავარი საფუძველია უკვე 1600 წელზე მეტია. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია არა მხოლოდ ისტორიული ინსტიტუციაა, არამედ ცოცხალი სულიერი საფუძველი, რომელიც დღემდე განსაზღვრავს ყოველდღიურ ცხოვრებას, ტრადიციებსა და ეროვნული ერთიანობას.

საქართველო განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს ქრისტიანულ სამყაროში მისი უწყვეტი რელიგიური ტრადიციის, უძველესი სამონასტრო ცხოვრების და ქრისტიანობის ადრეული საუკუნეებიდან შემორჩენილი წმინდა ადგილების გამო. ქვეყანა წარმოადგენს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს მართლმადიდებლურ მომლოცველობით მიმართულებას, რომელიც იზიდავს მორწმუნეებს მთელი მსოფლიოდან, განსაკუთრებით კი მართლმადიდებელ მომლოცველებს, რომლებიც ეძებენ ავთენტურ სულიერ გამოცდილებას ქვეყანაში, სადაც რწმენა ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია.

საქართველოს ყველაზე მნიშვნელოვანი წმინდა ადგილებია: სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარი, სადაც, ტრადიციის მიხედვით, უფლის კვართია დაცული; ჯვრის მონასტერი, სადაც წმინდა ნინომ პირველი ქრისტიანული ჯვარი აღმართა; გელათის სამონასტრო კომპლექსი — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი და შუა საუკუნეების თეოლოგიისა და განათლების ცენტრი; მოწამეთას მონასტერი — მოწამეობისა და რწმენის სიმბოლო; ალავერდის საკათედრო ტაძარი — ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი და უძველესი სამონასტრო ცენტრი საქართველოში; და კაცხის სვეტი — უნიკალური ცოცხალი სამონასტრო ადგილი, სადაც ბერები დღემდე მოღვაწეობენ.

ეს მომლოცველობითი ტური შექმნილია იმისთვის, რომ მოგზაურები დაუკავშირდნენ საქართველოს სულიერ გულს მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი იუნესკოს ძეგლების, უძველესი მონასტრების, მოქმედი ეკლესიებისა და წმინდა ლანდშაფტების მეშვეობით. იგი აერთიანებს ისტორიულ აღმოჩენას, ცოცხალ მართლმადიდებლურ სარწმუნოებას, სამონასტრო ცხოვრებასა და საუკუნოვან რელიგიურ ტრადიციებს.

ამ მოგზაურობაში მონაწილეობა მოგცემთ შესაძლებლობას შეეხოთ იმ ადგილებს, სადაც ისტორია და სარწმუნოება სრულ ჰარმონიაში თანაარსებობს. ტური იდეალურია მათთვის, ვინც ეძებს უფრო ღრმა გაგებას მართლმადიდებლობის, წმინდა მემკვიდრეობისა და საქართველოს სულიერი იდენტობის შესახებ.

ტურის განმავლობაში თქვენ მოინახულებთ: 

დღე 1-ჩამოსვლა კურთხეულ მიწაზე

• თქვენი მოგზაურობა იწყება საქართველოს დედაქალაქ თბილისში, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში მართლმადიდებლური სიწმინდეებისა და სხვადასხვა კონფესიების მშვიდობიანი თანაარსებობის სიმბოლოა. საღამოს მოეწყობა მოკლე გასეირნება ქალაქის ისტორიულ ცენტრში, სადაც მადლიერების ლოცვით შევეგებებით ქართულ მიწას. დღე დასრულდება ადგილობრივ სასტუმროში დაბინავებითა და დასვენებით.

დღე 2- თბილისის სიწმინდეები და წმინდა მამა დავითის ნაკვალევი

• დილით მოლოცვას დავიწყებთ წმინდა სამების საკათედრო ტაძრით, რომელიც ქართველი ერის სულიერი ერთიანობის სიმბოლოა. ეს არის საქართველოში ამ ტიპის უდიდესი ნაგებობა, სადაც დაბრძანებულია უნიკალური ხატები, მათ შორის საპატრიარქო ივერიის ღვთისმშობლის ხატი, და სხვა უმნიშვნელოვანესი სიწმინდეები.
• აქედან გადავინაცვლებთ რუსთაველის გამზირზე მდებარე ქაშვეთის წმინდა გიორგის ეკლესიაში. ეს ტაძარი უკავშირდება VI საუკუნის ასურელი მამის, დავით გარეჯელის სახელსა და მის მიერ აღსრულებულ სასწაულს, ხოლო მისი საკურთხეველი მორთულია გენიალური ქართველი მხატვრის, ლადო გუდიაშვილის მიერ შესრულებული უნიკალური ფრესკით.
• შემდეგ ფეხით გავისეირნებთ ძველი თბილისის ისტორიულ უბნებში, სადაც ნათლად ჩანს ქალაქის რელიგიური მრავალფეროვნება. მოვინახულებთ ქალაქის უძველეს ანჩისხატის ბაზილიკას, სადაც საუკუნეების მანძილზე ესვენა მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატი, და გავივლით საქართველოს საპატრიარქო რეზიდენციასთან.
• გზას გავაგრძელებთ სიონის ღვთისმშობლის მიძინების საკათედრო ტაძრისკენ, რომელიც თბილისის მთავარი რელიგიური გულია და სადაც დაბრძანებულია ქვეყნის უდიდესი სიწმინდე — წმინდა ნინოს თმებით შეკრული ვაზის ჯვარი. იქვე, მტკვრის მეორე სანაპიროზე, კლდეზე აღმართულა მეტეხის ღვთისმშობლის შობის ტაძარი, სადაც დაკრძალულია V საუკუნის წმინდა მოწამე, ქართლის დედოფალი წმინდა შუშანიკი. ამავე ტურის ფარგლებში ვიხილავთ სომხურ სამოციქულო და რომის კათოლიკურ ეკლესიებს.
• დღის ბოლოს ფუნიკულიორით ავალთ მთაწმინდაზე, რათა მოვინახულოთ მამადავითის ეკლესია. ტაძარი აგებულია იმ გამოქვაბულთან, სადაც წმინდა დავით გარეჯელი მოღვაწეობდა, და მის ეზოში გადმოედინება კურნების ძალის მქონე წმინდა წყარო. იქვე მდებარეობს ქართველ მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონი, საიდანაც ქალაქის ულამაზესი ხედი იშლება. ღამეს თბილისში გავათევთ.

დღე 3- მცხეთა — "მეორე იერუსალიმი" და გზა იმერეთისკენ

• ეს დღე მთლიანად დაეთმობა საქართველოს სულიერ ცენტრსა და ძველ დედაქალაქს — მცხეთას, რომელსაც ქრისტიანულ სამყაროში უდიდესი მნიშვნელობა აქვს. თავდაპირველად ავალთ მთაზე აღმართულ ჯვრის მონასტერში, სადაც IV საუკუნის დასაწყისში წმინდა ნინომ პირველი ხის ჯვარი აღმართა, რამაც საფუძველი ჩაუყარა ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებას.
• შემდეგ ჩავალთ ქალაქის ცენტრში მდებარე სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში, რომელიც საქართველოს სულიერების მწვერვალია. ტაძრის საძირკველში დაკრძალულია უდიდესი ქრისტიანული სიწმინდე — უფლის კვართი, რომელიც მცხეთელმა ებრაელებმა იერუსალიმიდან ჩამოაბრძანეს. ტაძარში ასევე დასვენებულია წმინდა ელიას წინასწარმეტყველის მოსასხამი, წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ნაწილები და აქ არის ქართველი მეფეების საძვალე.
• მოკლე შესვენების შემდეგ ვეწვევით სამთავროს დედათა მონასტერს. ეს არის ადგილი, სადაც წმინდა ნინო ცხოვრობდა და სადაც დღემდე ყვავის მისი მაყვლის ბუჩქი. ტაძარში დაკრძალულნი არიან პირველი ქრისტიანი მონარქები — წმინდა მეფე მირიანი და დედოფალი ნანა. აქვე განსასვენებელს პოულობს თანამედროვეობის უდიდესი წმინდანი — წმინდა მამა გაბრიელი, რომლის საფლავთან ყოველდღიურად ათასობით მომლოცველი მიდის კურნების მისაღებად.
• მცხეთის ტურს დავასრულებთ კლდეებში გამოკვეთილ შიომღვიმის მონასტერში, რომელიც VI საუკუნეში ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ, წმინდა შიომ დააარსა. მოვინახულებთ წმინდა შიოს მღვიმეს და იმ ადგილს, სადაც ასკეტი მამები მოღვაწეობდნენ. დღის ბოლოს გავემგზავრებით დასავლეთ საქართველოში და ღამეს ქუთაისში გავათევთ.

დღე 4- ქუთაისი — ოქროს ხანის სულიერება და მოწამეთა გმირობა

• დღეს მოვინახულებთ საქართველოს ერთიანი სამეფოსა და მისი ოქროს ხანის უმნიშვნელოვანეს რელიგიურ კერებს. პირველი გაჩერება იქნება გელათის ღვთისმშობლის მიძინების სამონასტრო კომპლექსი, რომელიც წმინდა მეფე დავით აღმაშენებლის მიერ არის დაარსებული. გელათი იყო უდიდესი აკადემიის ცენტრი და მას ახალ ათენსა და მეორე იერუსალიმს უწოდებდნენ. ტაძარი განთქმულია თავისი უნიკალური მოზაიკითა და ფრესკებით, ხოლო მის შესასვლელში, თავმდაბლობის ნიშნად, დაკრძალულია თავად მეფე დავით აღმაშენებელი.
• შემდეგ ვეწვევით ბაგრატის საკათედრო ტაძარს, რომელიც ღვთისმშობლის მიძინების სახელობისაა და საქართველოს გაერთიანებისა და ძლიერების სიმბოლოს წარმოადგენს. სწორედ ამ დიდებულ ტაძარში მოხდა დავით აღმაშენებლის მეფედ კურთხევა და იგი დღემდე ქუთაისის უმთავრეს სალოცავად ითვლება.
• დღის სულიერ პროგრამას დავასრულებთ მდინარე წყალწითელას ხეობაში მდებარე მოწამეთას მონასტერში. იგი აგებულია VIII საუკუნეში არაბი დამპყრობლების მიერ წამებული ქართველი მთავრების — დავით და კონსტანტინე მხეიძეების გმირული სიკვდილის ადგილას, რომლებმაც სიცოცხლე ქრისტეს სარწმუნოებას შესწირეს. ტაძარში დასვენებულია წმინდა ძმათა უხრწნელი ნაწილები. მართლმადიდებლური ტრადიციით, მომლოცველები ლოცვითა და სასოებით სამჯერ უვლიან გარს წმინდანთა კიდობანს მფარველობისა და რწმენაში განმტკიცების თხოვნით. ღამისთევა ქუთაისში.

დღე 5- კაცხის სვეტის მეუდაბნოეობა და დაბრუნება დედაქალაქში

• დილით საუზმის შემდეგ გამოვემგზავრებით თბილისისკენ და გზად მოვინახულებთ საოცარ კაცხის სვეტს. ეს არის ბუნებრივი, 40-მეტრიანი კირქვის სვეტი, რომლის წვერზეც ჯერ კიდევ V-VI საუკუნეებიდან მოღვაწეობდნენ მესვეტე ასკეტი ბერები. სვეტის თავზე დგას წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის სახელობის მცირე ეკლესია. ეს ადგილი მიწიერი სამყაროსგან განდგომისა და ღმერთთან სიახლოვის ნამდვილი განსახიერებაა.
• ნაშუადღევს დავბრუნდებით თბილისში, სადაც გექნებათ თავისუფალი დრო პირადი ლოცვისთვის, ხატების შესაძენად ან დედაქალაქის ქუჩებში სასეირნოდ. ღამეს თბილისში გავათევთ.

დღე 6-კახეთი — ასურელი მამების მემკვიდრეობა და სულიერი სიმაღლეები

• ბოლო დღეს გავემგზავრებით აღმოსავლეთ საქართველოში — კახეთის რეგიონში, რომელიც მდიდარია უძველესი სამონასტრო ტრადიციებით. თელავში ჩასვლისას მოვინახულებთ ბატონის ციხესა და მეფე ერეკლე II-ის რეზიდენციას, რომელიც მართლმადიდებლური სამეფო ტრადიციების ერთგული დამცველი იყო.
• აქედან გზას გავაგრძელებთ დიდებული ალავერდის საკათედრო ტაძრისკენ, რომელიც წმინდა გიორგის სახელობისაა და ერთ-ერთი უმაღლესია საქართველოში. მონასტერი VI საუკუნეში დააარსა წმინდა იოსებ ალავერდელმა, ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ, რომლის წმინდა საფლავიც ტაძრის შიგნით მდებარეობს. მონასტერს ასევე აქვს ბერების მიერ ღვინის დაყენების უძველესი და უწყვეტი ტრადიცია.
• შემდეგი გაჩერება იქნება იყალთოს სამონასტრო კომპლექსი და აკადემია, რომელიც დაარსებულია VI საუკუნეში წმინდა ზენონ იყალთოელის მიერ. შუა საუკუნეებში აქ მოქმედებდა უდიდესი უმაღლესი სასწავლებელი, სადაც, გადმოცემით, სწავლობდა გენიალური პოეტი شოთა რუსთაველი.
• მოგზაურობას დავასრულებთ გრემის მთავარანგელოზთა კომპლექსის მონახულებით. ეს არის XVI საუკუნის კახეთის სამეფოს დედაქალაქის დიდებული ნაშთი. წმინდა მთავარანგელოზთა მიქაელისა და გაბრიელის სახელობის ტაძარი საოცარი სასწაულით გადაურჩა შაჰ-აბასის დამანგრეველ შემოსევებს და დღემდე აღავლენს ლოცვას ამ მხარის მფარველობისთვის. საღამოს დავბრუნდებით თბილისში, რითაც ჩვენი მომლოცველობითი ტური დასრულდება.