ჭიათურა

თუ ოდესმე დაინტერესებულხართ, როგორი იყო ცხოვრება საბჭოთა კავშირის ერთ-ერთ ინდუსტრიულ დასახლებაში, მაშინ აუცილებლად უნდა ეწვიოთ ჭიათურას. ჭიათურა უნიკალური ქალაქია. ის ჩამოყალიბდა მანგანუმისა და რკინის მოპოვების გამო და ქალაქის სტატუსი მხოლოდ 1921 წელს მიიღო. ქალაქი მდებარეობს კირქვოვან მასივებზე და მათ შორის, რაც ულამაზეს ლანდშაფტებს ქმნის. ეს მთები სავსეა მცენარეულობით, და ამავე დროს მათ თავზე საბჭოთა შენობები დგას. ეს გარემო ქმნის შთაბეჭდილებას, თითქოს მიტოვებულ, დაკარგულ ქალაქში ხართ, თუმცა ცენტრალურ ნაწილში გასეირნებისას დაინახავთ, რომ აქ ადამიანები კვლავ ცხოვრობენ.

რა ვაკეთოთ ?

ჭიათურაში ვიზიტორებს შორის ძალიან პოპულარულია სტალინის დროინდელი საბაგიროები. ამ საბაგიროებს მუშები მაღაროებამდე მიჰყავდა და მოსახლეობას ქალაქის სხვადასხვა ნაწილებს შორის გადაადგილებაში ეხმარებოდა, რადგან ქალაქი კირქვის კლდეებზეა განლაგებული. 2016 წელს საბაგიროები მოძველდა და შეჩერდა, თუმცა 2021 წელს განახლების შემდეგ კვლავ ამუშავდა, და დღეს შეგიძლიათ თავისუფლად ისარგებლოთ.

ჭიათურაში კიდევ ერთი აუცილებლად სანახავი ადგილია მღვიმევის დედათა მონასტერი. ეს მონასტერი კლდის პირას მდებარეობს და თავისი უნიკალური მდებარეობის გამო ფანტასტიკური ფილმის დეკორაციას ჰგავს. იგი მდინარე ყვირილას მარჯვენა ნაპირზე, ბუნებრივ გამოქვაბულშია განთავსებული, და მისი სახელიც „მღვიმეს“ ნიშნავს. მონაზვნების საცხოვრებელი შენობები, მთავარი ბაზილიკა, პატარა ეკლესია და ეზო სწორედ ამ გამოქვაბულშია მოწყობილი და ერთმანეთთან კლდეში გაჭრილი ბილიკით არის დაკავშირებული. ეკლესიების უკან შემორჩენილია ბუნებრივი მღვიმე, რომელიც ასევე გამოიყენება სალოცავად და დღესასწაულების დროს მსახურებაც ტარდება. კულტურულად, ეს ადგილი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლია ქართული შუა საუკუნეების საეკლესიო არქიტექტურისა და გამოირჩევა XIII საუკუნის ფრესკებით, სადაც მონასტრის დამფუძნებლები — რაჭის ერისთავები — არიან გამოსახული.

საერთო ჯამში, ჭიათურა საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალური და შთამბეჭდავი მიმართულებაა. თუ აქ მოხვდებით, აუცილებლად მოინახულეთ მღვიმევის მონასტერი.

ჭიათურიდან სულ 13 კილომეტრში მდებარეობს 40-მეტრიანი კლდის სვეტი — კაცხის სვეტი. არავინ იცის ზუსტად, როგორ მიიღო მან დღევანდელი ფორმა, თუმცა ერთი რამ ცხადია — ის ყოველთვის აღტაცების ობიექტი იყო ადამიანებისთვის. ეს ადგილი ყოველთვის აღიქმებოდა როგორც რაღაც ზეციური და არამიწიერი. ცნობილია, რომ ქრისტიანობამდე კაცხის სვეტი წარმართული რიტუალების ერთ-ერთი მთავარი ადგილი იყო, შემდეგ კი თავშესაფრად იქცა მათთვის, ვინც ყოველდღიური ცხოვრების ხმაურისა და „ცოდვილი“ სამყაროსგან თავის არიდებას ცდილობდა. შესაძლოა კლდის ფორმა ან მისი სიმაღლე აძლევს ადამიანებს შეგრძნებას, რომ ისინი უფრო ახლოს არიან ცასთან და ღმერთთან — სწორედ ეს იზიდავდა ხალხს საუკუნეების განმავლობაში.

უდავოა, რომ კაცხის სვეტში არის რაღაც იდუმალი, ღვთიური და სუფთა. დღეს ამ კლდის თავზე პატარა ეკლესიაში მხოლოდ ერთი ბერი ცხოვრობს. მასთან მისასვლელად მხოლოდ ერთი მარტივი კიბე არსებობს. ვიზიტორებისთვის ეკლესიაში ასვლა ან სვეტზე აძრომა აკრძალულია — ეს ნებადართულია მხოლოდ ბერისთვის, რომელიც, ალბათ, ეძებს სიმშვიდეს, განმარტოებას და სულიერ კავშირს ღმერთთან. დღეს სტუმრები აღფრთოვანებულნი არიან ამ ადგილის ნახვით, ხოლო მის გარშემო არსებული ბუნება მისი მთავარი ღირსებაა. კაცხის სვეტი მდებარეობს კლდოვან, მწვანე და ღრმა ტყეებში.

როგორ მივიდეთ ?

თუ გსურთ კაცხის სვეტის მონახულება, საუკეთესო გზა არის დიდუბის ავტოსადგურიდან კერძო მანქანით გამგზავრება. უნდა ჩაჯდეთ ჭიათურის მიმართულებით მიმავალ ტრანსპორტში და შემდეგ ტაქსი დაიქირავოთ. თავად ჭიათურაში გადაადგილებისთვის შესაძლებელია ადგილობრივი კერძო ტრანსპორტის გამოყენება ან მანქანის დაქირავება.