გერგეთის სამება

ზღვის დონიდან 2200 მეტრზე, ყაზბეგის მთის წინ და სტეფანწმინდის დასახლების ზემოთ მდებარეობს გერგეთის სამება — მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე უნიკალური და მომაჯადოებელი ღირსშესანიშნაობა. როგორც საქართველოს მთის სხვა ადგილებს, გერგეთის სამებასაც მრავალი ლეგენდა და მითი უკავშირდება. ადგილობრივები ამბობენ, რომ მისი მდებარეობა ყვავის მიერ იყო შერჩეული — რომელიც მთის წვერზე დაჯდა და იქ ხარის ძვლების ჭამა დაიწყო. თუმცა ეს ყველაფერი, თითქოს, ერთმა მოხუცმა გლეხმა წინასწარ იწინასწარმეტყველა.

ისტორიის მიხედვით, გერგეთის სამება XIV საუკუნეში მეფე გიორგი V ბრწყინვალემ ააგო. მან ქვეყანა მონღოლებისგან გაათავისუფლა, ქართველ მთიელებს სპეციალური სამართლებრივი კოდექსი დაუწერა და საბოლოოდ ისინი ქრისტიანობაზე მოაქცია. ამ მოვლენების აღსანიშნავად მან გადაწყვიტა, ქვეყნის საზღვარზე, სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ადგილზე, მართლმადიდებლური ტაძარი აეგო.

გერგეთის სამება დარიალის ხეობასთან ახლოს მდებარეობს. დარიალის ხეობა ისტორიულად ჩრდილოეთ კავკასიაში შესასვლელი იყო და ყოველთვის წარმოადგენდა საზღვარს ჩრდილოკავკასიელ მომთაბარე ტომებთან. ამ საზღვრის კონტროლი ქართველებისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო, ხოლო საერთაშორისო სავაჭრო გზები, რომლებიც ამ ხეობაზე გადიოდა, გერგეთის ტაძრის მნიშვნელობას კიდევ უფრო ზრდიდა.

გერგეთის სამებას უნიკალური არქიტექტურა აქვს — ის ძალიან მკაცრი და ასკეტურია. მას თითქმის არ აქვს დეკორაციები ან ორნამენტები. მისი კონსტრუქცია განსაკუთრებულია და მას დამატებით აქვს მიმდებარე ნაგებობა, ე.წ. სამსჯავრო ოთახი, რომელიც მთაში მნიშვნელოვანი საკითხების განხილვისთვის გამოიყენებოდა.

დღეს გერგეთის სამება საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე მონახულებადი და პოპულარული ადგილია. სწორედ მისი მდებარეობა და გარშემო არსებული პეიზაჟი იზიდავს მნახველებს მთელი მსოფლიოდან. სივრცის უსასრულობის, სილამაზისა და თავისუფლების შეგრძნება, რომელსაც აქ ხედები იწვევს, უნიკალურია და არ მეორდება.

და არა მხოლოდ ხედები იზიდავს ადამიანებს — დღეს სტეფანწმინდის გარშემო უამრავი აქტივობაა. თავგადასავლების მოყვარულთათვის აქ შესაძლებელია ლაშქრობა, ველოსიპედით ტურები მთებში, ვერტმფრენის ფრენები, პარაპლანით ფრენა, თხილამურებით სრიალი და სხვა მრავალი აქტივობა, ძალიან ახლოს გერგეთის სამებასთან.