ახალციხე

ახალციხე ძველი ქართული ქალაქის — ლომსიას — ახალი სახელია. იგი მდებარეობს თბილისიდან 210 კმ-ში და წარმოადგენს სამცხე-ჯავახეთის რეგიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს. სამცხე-ჯავახეთს ხანგრძლივი და მრავალფეროვანი ისტორია აქვს, და თავად დასახლების სახელიც ამას ასახავს — „ახალციხე“.

ისტორია

დასახლება განსაკუთრებით გაიზარდა გვიან შუა საუკუნეებში, როდესაც იგი ოსმალეთის მმართველის რეზიდენცია იყო და სამცხე ოსმალეთის იმპერიას ეკუთვნოდა. დღეს ახალციხე არის რეგიონული ცენტრი და მომხიბვლელი პატარა ქალაქი, რომელიც გამოირჩევა უნიკალური სამზარეულოთი, ცხვრის ფარებითა და ოქროსფერი ველებით. ქალაქის მთავარი ღირსშესანიშნაობა არის რაბათის ციხე, რომელიც შუა საუკუნეებში დასახლების ცენტრალურ ციხეს წარმოადგენდა. ოსმალთა მმართველობის პერიოდში იგი ადამიანებით ვაჭრობის ცენტრი იყო.

დიახ, რაბათში შეგიძლიათ შეეხოთ საქართველოს ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე ეპიზოდს, როდესაც ქართველი დიდებულები იტაცებდნენ გლეხებს ან მათივე ყმებს და ყიდდნენ ოსმალებზე, რომლებიც მათ შემდეგ სტამბულის და სხვა ბაზრებზე ასხვისებდნენ. ამის შედეგად, მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში ათასობით ქართველი აღმოჩნდა. ზოგმა მათგანი ცნობილი პიროვნება გახდა და დიდი "კარიერა" შეიქმნა. რაბათის ციხე იყო ადგილი, სადაც ტყვე ბავშვებს აყოვნებდნენ, შემდეგ კი ბათუმის პორტში გადაჰყავდათ, იქიდან ტრაპიზონში, ხოლო ტრაპიზონიდან — მსოფლიოს სხვადასხვა რეგიონში.

რა ვნახოთ ?

დღეს ვიზიტორებს რაბათში ციხის საკნის დათვალიერებაც შეუძლიათ. ეს ადგილი ერთდროულად მძიმე და საინტერესოა ჩვენი უახლესი ისტორიის კონტექსტში. ახალციხე წარმოადგენს ისტორიის, რელიგიებისა და კულტურების უნიკალურ ნაზავს. ქალაქის ტერიტორიაზე შეგიძლიათ იხილოთ მეჩეთი, ქართული მართლმადიდებლური, სომხური სამოციქულო და რომის კათოლიკური ნაეკლესიარები.

რაბათში ასევე მდებარეობს მუზეუმი, სადაც წარმოდგენილია რკინისა და ბრინჯაოს ხანის არტეფაქტები. აქ ნახავთ დარბაზს სადაც ქართველი დიდებულები და ოსმალო მმართველები ხვდებოდნენ ერთმანეთს. ეს დარბაზი შთამბეჭდავი ხის ჩუქურთმებით არის გაფორმებული. მსგავსი დეკორაციები ფართოდ იყო გავრცელებული ოსმალეთის იმპერიაში, თუმცა რაბათის ჩუქურთმებში შეიმჩნევა განსხვავებული დეტალები — ყურადღებით დაკვირვებისას ხეზე ამოკვეთილი ჯვრების ფორმებიც ჩანს კედლებზე. ციხის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს მეჩეთი, რომელიც მოგვიანებით ეკლესიად გადაკეთდა.

სამცხეში კიდევ უამრავი რამ არის სანახავი. ეს არის კლდეში ნაკვეთი ქალაქების, ულამაზესი მთებისა და ოქროსფერი ველების მხარე; ადგილი, სადაც შეხვდებით მრავალ პირუტყვსა და ცხვარს, მწყემსებს, დაწნულ ყველს, თევზის ფერმებს და გამორჩეულ ისტორიას. აქაურ ოჯახებში შეგიძლიათ თავადაც გამოცხოთ პური ან დაამზადოთ ტრადიციული ყველი — მაგალითად, ჩეჩილი ან ტენილი. გაინტერესებთ? სცადეთ ჩვენთან ერთად.

რა ვნახოთ

• რაბათის ციხე
• სამცხე-ჯავახეთის ისტორიის მუზეუმი
• აწყურის ციხე
• საფარის მონასტერი