გორი

საქართველოს ცენტრში მდებარეობს ერთი ქალაქი — გორი. თავად სახელი „გორი“ ნიშნავს მცირე მთას - გორას, და მართლაც, ქალაქის ცენტრში მდებარეობს დიდი გორა, რომლის თავზეც აღმართულია უზარმაზარი შუა საუკუნეების ციხე-სიმაგრე - გორის ციხე. აქედან იშლება ულამაზესი ხედები ჰორიზონტზე. ლეგენდის მიხედვით, ეს ციხე რომაელმა კეისარმა ააგო, რათა დაეცვა თავისი უთვალავი საგანძური. ეს მხოლოდ ლეგენდაა; თუმცა საქართველოს შუა საუკუნეების ისტორიაში გორის ციხე ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სტრატეგიული ციხე-სიმაგრე იყო, ძირითადად მისი მდებარეობის გამო. იგი მდებარეობდა მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზების გადაკვეთაზე და მისზე კონტროლი ნიშნავდა საქართველოს ცენტრალურ ნაწილზე პოლიტიკური გავლენის მოპოვებას. დღეს გორზე გადის ორი მაგისტრალი და ერთი სარკინიგზო ხაზი. იგი მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი და შიდა ქართლის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრია.

რა ვნახოთ ?

გორის მიმდებარედ უამრავი საინტერესო ადგილია. მათ შორის ერთ-ერთია კლდეში ნაკვეთი ქალაქი — უფლისციხე. იგი მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობაა და ძვ.წ. მეორე ათასწლეულით თარიღდება. უფლისციხეში ათეულობით მღვიმეა, რომლებიც შესასწავლად გელოდებათ. უფლისციხის შესახებ დეტალური ინფორმაცია შეგიძლიათ აქ წაიკითხოთ.

გორთან ახლოს კიდევ მრავალი ღირსშესანიშნაობაა — როგორც ბუნებრივი, ასევე ისტორიული. შეგიძლიათ მოინახულოთ გორის ეთნოგრაფიული მუზეუმი, ატენის სიონი, ნადარბაზევის ტბა და მრავალი სხვა ადგილი; თუმცა მათგან არცერთი არ არის ისეთი საერთაშორისოდ ცნობილი, როგორც იოსებ სტალინის მუზეუმი. ბევრმა იცის, რომ მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი დიქტატორი სწორედ ამ პატარა ქალაქში დაიბადა. ადგილობრივებისთვის იგი „ყველაზე ცნობილი ქართველი“ იყო, და მის სახელზე გორში მუზეუმია დაარსებული 1956 წელს. მუზეუმი მოიცავს პატარა სახლს, სადაც იგი დაიბადა და ცხოვრების პირველი ოთხი წელი გაატარა, მის მატარებელს და მთავარ საგამოფენო შენობას, სადაც დაცულია მისი ცხოვრების 60 000-ზე მეტი ექსპონატი.

2008 წლის ომის შემდეგ, მუზეუმის ადმინისტრაციამ მთავარ შენობას დაუმატა დარბაზი, სადაც დაცულია 1930-იან წლებში საბჭოთა კავშირში განხორციელებული დიდი რეპრესიის მსხვერპლთა წერილები. ასევე წარმოდგენილია პატარა კაბინეტი, სადაც საბჭოთა ჩინოვნიკები სწრაფად იღებდნენ გადაწყვეტილებებს მცირე დანაშაულებსა და პოლიტიკურ ოპონენტებთან დაკავშირებით. ე.წ. დახვრეტის საკანი კი სტუმრებს გადასცემს იმ საშინელ განცდას, რაც პატიმრებს ჰქონდათ სიცოცხლის ბოლო წუთებში. თუმცა გორში, სტალინის მუზეუმში, ეს ყველაფერი ექსპოზიციის სახით არის წარმოდგენილი.

თუ გსურთ ნახოთ ნამდვილი შენობები, სადაც რეალურად ხდებოდა სიკვდილით დასჯა, ასეთი ადგილები საქართველოს სხვადასხვა ქალაქშიც არსებობს. ერთ-ერთი მათგანი მდებარეობს თბილისის თანამედროვე პარლამენტის შენობიდან რამდენიმე მეტრში. გარეგნულად ეს სოლოლაკის უბანში მდებარე ჩვეულებრივი საცხოვრებელი კორპუსია. პავლე ინგოროყვას ქუჩაზე ამ შენობის სარდაფს ჩეკა იყენებდა — ადგილი, სადაც ათასობით უდანაშაულო ადამიანის სიცოცხლე დასრულდა.

გორში არსებული ექსპოზიცია განსაკუთრებით საინტერესოა მათთვის, ვინც მე-20 საუკუნის ისტორიით ან დიქტატორის ცხოვრების ნაკლებად ცნობილ დეტალებით არის დაინტერესებული.

ისტორიული ძეგლები

• სტალინის მუზეუმი
• უფლისციხე
• გორის ციხე
• ცხრა ძმა ხერხეულიძის ძეგლი
• ატენის სიონი