თელავი

თელავი არის კახეთის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი და პატარა, მომხიბვლელი ქალაქი ვიწრო ქუჩებითა და ტრადიციული სახლებით. თელავი საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. თანამედროვე თელავის ტერიტორიაზე პირველი დასახლება გვიან ბრინჯაოს ხანით თარიღდება. ქალაქი სწრაფად განვითარდა ელინისტურ პერიოდში და ანტიკური ხანის ბოლოს ურბანულ ცენტრად ჩამოყალიბდა. თელავის ასაკისა და ისტორიის გაცნობა შესაძლებელია თელავის ისტორიულ მუზეუმში. ეს თანამედროვე მუზეუმი ადგილობრივ კულტურას, ეთნოგრაფიასა და ისტორიას წარმოგვიდგენს ისტორიულ სივრცეში, თანამედროვე ხედვით.

თელავის ისტორიული მუზეუმი მდებარეობს ბატონის ციხეში. ეს ციხე იყო მეფე ერეკლე II-ის რეზიდენცია — ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი, პოპულარული და გამორჩეული მეფის საქართველოს ისტორიაში. ბატონის ციხე არის სასახლე, სადაც იგი დაიბადა 1720 წელს და ზუსტად 78 წლის შემდეგ გარდაიცვალა იმავე ოთახში, სადაც დაიბადა. იგი იყო გამორჩეული სამხედრო ლიდერი და მებრძოლი. მისი ცხოვრება სავსეა ბრძოლებითა და რთული გადაწყვეტილებებით. მისი პიროვნება და პოლიტიკური გადაწყვეტილებები დღესაც ფართოდ განიხილება, ნაწილობრივ გეორგიევსკის ტრაქტატის გამო. 1783 წელს რუსეთის იმპერიასა და ქართლ-კახეთის სამეფოს შორის დადებული ამ შეთანხმების შედეგად, ქართლ-კახეთი რუსეთის იმპერიის მფარველობაში მოექცა, რაც რეალურად ასწლოვან ოკუპაციას ნიშნავდა. სწორედ ამიტომ არის მეფე ერეკლე II-ის ფიგურა დღესაც საკამათო.

რა ვნახოთ ?

მეფე ერეკლე II განსაკუთრებით ცნობილი იყო განათლებისადმი დიდი ინტერესითა და სიყვარულით. იგი მრავალი სკოლისა და საგანმანათლებლო დაწესებულების დამფუძნებელია. მეფის სასახლის ეზოში მდებარეობს თელავის საჯარო სკოლა. ამ სკოლას ბევრი საიდუმლო აქვს. ერთ-ერთი მათგანია შენობის სარდაფში არსებული ჭა, რომელიც შემოსევების დროს სუფთა წყლის წყაროდ გამოიყენებოდა. დღემდე ეს ჭა სავსეა სუფთა სასმელი წყლით. თავად სკოლის შენობა დროთა განმავლობაში შეიცვალა, თუმცა მისი კედლები, განსაკუთრებით სარდაფში, კვლავ XVIII საუკუნის სახეს ინარჩუნებს.

თელავი მხოლოდ მეფის სასახლითა და სკოლით არ შემოიფარგლება. აქ კიდევ მრავალი საინტერესო რამ არის. მაგალითად ჭადარი, რომელიც 900 წელზე მეტი ხნისაა, 12 მეტრი სიგანით და 40 მეტრი სიმაღლით. ეს ძველი ხე ადგილობრივი გარემოს მნიშვნელოვანი ნაწილია. ასევე აღსანიშნავია თელავის ცენტრალური მოედანი, სადაც თანამედროვე და ტრადიციული არქიტექტურა ერთმანეთში ერწყმის. ქალაქში არის ბაზარიც, აქ შეგიძლიათ ნახოთ ადგილობრივების ყოველდღიური ცხოვრების ნამდვილი სურათი.

თელავი კახეთის რეგიონის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო, აგრარული და კულტურული ცენტრია. ქალაქის ირგვლივ მრავალი მნიშვნელოვანი ისტორიული, არქიტექტურული და კულტურული ძეგლია. ადგილობრივებისთვის სულიერების ცენტრი — ალავერდის მონასტერი — თელავიდან მხოლოდ 15 წუთის სავალზე მდებარეობს. ალავერდი ერთ-ერთია იმ მონასტრებს შორის, რომელსაც საკუთარი ღვინის წარმოება აქვს. ასევე ახლოს მდებარეობს იყალთოს აკადემია, შუამთის მონასტერი, წინანდლის მამული, ლოპოტას ტბა და მრავალი ღვინის მარანი. თელავიდან მხოლოდ 10 წუთის სავალზე შეგიძლიათ შეხვდეთ ადამიანებს, რომლებიც უნიკალურ ხელობას — ქვევრის დამზადებას ეწევიან.

როგორ მოვხვდეთ ?

თელავში მოხვედრა შესაძლებელია საზოგადოებრივი ტრანსპორტით ან ტაქსით დიდუბის ავტოსადგურიდან. თბილისიდან გომბორის უღელტეხილის გავლით მგზავრობას დაახლოებით 2 საათი სჭირდება.

სანახავი ადგილები

• თელავის ისტორიული მუზეუმი
• მეფე ერეკლე II-ის ციხე
• ჭადარი
• ცენტრალური მოედანი
• ნადიკვარის პარკი
• ელენე ახვლედიანის სახელობის სამხატვრო სკოლა
• ალავერდის ტაძარი
• გრემის მთავარანგელოზთა კომპლექსი
• წინანდლის მამული
• ახალი შუამთის მონასტერი
• ძველი შუამთის მონასტერი
• იყალთოს აკადემია